Mimar Sinan Kimdir?

Dünyanın en büyük yapı sanatçılarından biri olan Mimar Sinan, Kayseri’nin Ağırnas Köyü’nde doğdu; 17 Temmuz 1588’de İstanbul’da öldü. Doğum tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte 1489 ya da 1490’da doğduğu tahmin edilmektedir. Ailesine ve yaşamına ilişkin kimi zaman yetersiz ve çelişkili bilgiler çağdaşı Sâi Mustafa Çelebi’nin onun ağzından yazdıklarına, mimarbaşı olduğu dönemden kalan yazışmalara, kendi vakfiyesine ve yazarı bilinmeyen belge ve kitaplara dayanmaktadır.

Osmanlı İmparatorluğunun en görkemli döneminde bir Yeniçeri iken mimari zekâsıyla öne çıkıp önemli yapılar yapma fırsatı yakalayan Sinan, kalıplara bağlı kalmadan kendisini kalıcı ve usta yapacak arayış ve denemelerle dolu bir hayat yaşamıştır. Kendi anlatımı ile zamanını aşmayı planlamış olan usta mimar tüm insanların hayranlık duyduğu bir yaşam sürmüştür.

 

Kendi dilinden Mimar Sinan;

“Ustamın hizmetinde, tıpkı bir pergelin sabit ayağı gibi kararlı bir biçimde çalıştım, merkezi ve çevreyi gözledim. Sonra da yine pergelin gezen ayağı gibi başka diyarları gezmeye özendim.
Bir zaman, padişah hizmetinde, Arap ve Acem diyarlarında gezip dolaşarak her yüksek eyvandan bir köşe ve her viran tekkeden bir kırıntı belleyip yine İstanbul’a döndüm…”

“Diledim ki bir mimar olayım

Usta olup dünyada eserler bırakayım

Derdim ki bağışlasa da Hak

Nasip olsa bana yüce bir cami yapmak

Olacağı varmış hikmet Allah’ın

Gelip gözdesi oldum padişahın”

“Hemen yapı ustaları ve taşçılar toplayıp uğurlu bir zamanda ve yüce bir saatte binanın temeli atıldı; yapı yavaş yavaş yükselip kubbeleri güzellik denizinin kabarcıkları gibi yüceldi; renkli kemerleri gökkuşağı gibi göğe ulaştı.”

“Umarım keyif alır bu sudan içen

Duacı olur hep fakir mimarından.”

Son seferine giderken yapımı süren Süleyman’ın (Büyükçekmece) Köprüsü’nün, Sultan Selim Han zamanında bitirilmesi ise şöyle hikâyelendirilmiştir.

Çünkü bir köprüdür dünya, geçmektedir ne insanlar

Ne dilenci kalır burada, mutluluğa ermiş hükümdar.


Bu fani dünya, yok oluş seli üstünde bir köprüdür

Bugün ondan geçen, boyun eğmeyi bilir, özgürdür.

Gökyüzü gibi direksiz bir kubbe yaratma özlemi ise

“Kubbesi asılmış sanki göğe Samanyolu’yla

Bir top ayna benzeri içinde seyredilir dünya.”

Koca Sinan dilinden böyle hayat bulmuştur.

Kaynaklara göre Sinan, I. Selim’in (Yavuz) padişahlığı döneminde, 1512’de devşirilerek İstanbul’a getirildi ve Orduya asker yetiştiren Acemi Oğlanlar Ocağı’na verildi. 1514’te Çaldıran Savaşı’nda 1516-1520 arasında da Mısır Seferlerinde bulundu. İstanbul’a dönünce Yeniçeri Ocağı’na alındı.

I. Süleyman (Kanuni) döneminde 1521’de Belgrad, 1522’de Rodos Seferlerine katıldı, subaylığa yükseldi. 1526’da katıldığı Mohaç Seferi’nden sonra zemberekçibaşı (başteknisyen) oldu. 1529’da Viyana, 1529-1532 arasında Almanya, 1532-1535 arasında da Irak, Bağdat ve Tebriz seferlerine katıldı. Bu son sefer sırasında Van Gölü’nün üstünden geçecek üç geminin yapımını başarıyla tamamlaması üzerine kendisine haseki unvanı verildi. 1536’da Pulya (Puglia) Seferlerine katıldı. 1538’de yer aldığı Karabuğdan (Moldovya) seferi sırasında Prut Irmağı üstünde yaptığı bir köprüyle dikkatleri üstüne çekti. Bir yıl sonra Mimar Acem Ali’nin ölümü üzerine onun yerine sermimaran-ı hassa (saray başmimarı) oldu. Günümüzdeki Bayındırlık Bakanlığına eş düşen bu görevi ölümüne değin sürdürdü.

Mimar Sinan, Osmanlı İmparatorluğunun en güçlü olduğu çağda yaşamıştır. I. Süleyman (Kanuni), II. Selim ve III. Murat olmak üzere üç padişah döneminde mimarbaşılık etmiş, imparatorluğun gücünü simgeleyen mimarlık başyapıtlarının tasarlanıp uygulanmasında birinci derecede rol oynamıştır.

Çeşitli kaynaklara göre Sinan 84 cami, 52 mescit, 57 medrese, 7 okul ve darülkurra, 22 türbe, 17 imaret, 3 darüşşifa, 7 su yolu kemeri, 8 köprü, 20 kervansaray, 35 köşk ve saray, 6 ambar ve mahzen, 48 hamam olmak üzere sayılamayanlarla birlikte üç yüz elliyi aşkın yapıt meydana getirmiştir.

Camiler

İstanbul Süleymaniye Camii,

İstanbul Şehzadebaşı Camii,

Haseki Camii,

Mihrimah Sultan Camii (Edirnekapı’da)

Mihrimah Sultan Camii (Üsküdar’da)

Rüstem Paşa Camii (Tahtakale’de),

Sokullu Mehmed Paşa Camii (Kadırga Limanında),

Sokullu Mehmed Paşa Camii (Azapkapı’da),

Sokullu Mehmed Paşa Camii (Büyükçekmece’de)

Odabaşı Camii (Yenikapı civarında),

Hamâmî Hatun Camii (Sulumanastır’da),

Ferruh Kethüdâ Camii (Balat Kapısı içinde),

Kara Camii (Sofya’da)

Kazasker İvaz Efendi Camii (Eğrikapı’da)

Kılıç Ali Paşa Camii (Tophane’de),

Ahî Çelebi Camii (İzmir İskelesi yakınında),

Ebü’l-Fazl Camii (Tophane üstünde),

Sinan Paşa Camii (Beşiktaş’ta),

Eski Valide Camii (Üsküdar’da),

Ferhad Paşa Camii (Çatalca’da),

Drağman Yunus Camii (Fatih’te)

Gazi Ahmet Paşa Camii (Topkapı’da)

Hadım İbrahim Paşa Camii (Silivrikapı’da)

Abdurrahman Paşa Camii (Kastamonu, Tosya’da)

Molla Çelebi Camii (Fındıklı’da)

Nişancı Paşa Çelebi Camii (Kiremitlik’te),

Piyale Paşa Camii (Beyoğlu’nda)

Rüstem Paşa Camii (Tahtakale’de)

Selimiye Camii (Edirne’de)

Zâl Mahmud Paşa Camii (Eyüp’te)

Çavuşbaşı Camii (Sütlüce’de)

İskender Paşa Camii (Kanlıca’da),

Şah Sultan Camii (Eyüp’te)

Şehzade Cihangir Camii (Tophane’de),

Şemsi Ahmed Paşa Camii (Üsküdar’da),

Osman Şah Validesi Camii (Aksaray’da),

Sultan Bayezid Kızı Camii (Yenibahçe’de),

Ahmed Paşa Camii (Topkapı’da),

Sokullu Mehmed Paşa Camii (Hafsa’da, Trakya),

Sokullu Mehmed Paşa Camii (Burgaz’da),

İbrâhim Paşa Camii (Silivrikapı’da),

Bâli Paşa Camii (Hüsrev Paşa Türbesi yakınında),

Hacı Evhad Camii (Yedikule yakınında),

Kazasker Abdurrahmân Çelebi Camii (Molla Gürânî’de),

Mahmud Ağa Camii (Ahırkapı yakınında),

Hoca Hüsrev Camii (Kocamustafapaşa’da),

Defterdar Süleyman Çelebi Camii (Üsküplü Çeşmesi yakınında),

Yunus Bey Camii (Balat’ta),

Hürrem Çavuş Camii (Yenibahçe yakınında),

Sinan Ağa Camii (Kadı Çeşmesi yakınında),

Süleyman Subaşı Camii (Unkapanı’nda),

Kasım Paşa Camii (Tersane yakınında),

Muhiddin Çelebi Camii (Tophane’de),

Molla Çelebi Camii (Tophane ile Beşiktaş arasında),

Çoban Mustafa Paşa Camii (Gebze’de),

Pertev Paşa Camii (İzmit’te),

Rüstem Paşa Camii (Sapanca’da),

Rüstem Paşa Camii (Samanlı’da),

Rüstem Paşa Camii (Bolvadin’de),

Rüstem Paşa Camii (Rodoscuk’ta),

Mustafa Paşa Camii (Bolu’da),

Ferhad Paşa Camii (Bolu’da),

Mehmed Bey Camii (İzmit’te),

Osman Paşa Camii (Kayseri’de),

Hacı Paşa Camii (Kayseri’de),

Cenâbî Ahmed Paşa Camii (Ankara’da),

Lala Mustafa Paşa Camii (Erzurum’da),

Sultan Alâeddin Selçûkî Camiinin (Çorum’da) yenilenmesi,

Abdüsselâm Camiinin (İzmit’te) yenilenmesi,

Kiliseden dönme Eski Câminin (İznik’te) Sultan Süleyman tarafından yeniden yaptırılması,

Hüsreviye (Hüsrev Paşa) Camii (Halep’te),

Sultan Murad Camii (Manisa’da),

Orhan Camiinin (Kütahya’da) yenilenmesi,

Kâbe-i Şerîf’in kubbelerinin tamiri,

Hüseyin Paşa Camii (Kütahya’da),

Sultan Selim Camii (Karapınar’da),

Sultan Süleyman Camii (Şam, Gök Meydanda),

Taşlık Camii (Mahmud Paşa için, Edirne’de),

Defterdar Mustafa Çelebi Camii (Edirne’de),

Haseki Sultan Camii (Edirne, Mustafa Paşa Köprüsü başında),

Cedid Ali Paşa Camii (Babaeski’de),

Semiz Ali Paşa Camii (Ereğli’de),

Bosnalı Mehmed Paşa Camii (Sofya’da),

Sofu Mehmed Paşa Camii (Hersek’te),

Maktul Mustafa Paşa Camii (Budin’de),

Firdevs Bey Camii (Isparta’da),

Memi Kethudâ Camii (Ulaşlı’da),

Tatar Han Camii (Kırım, Gözleve’de),

Vezir Osman Paşa Camii (Tırhala’da),

Rüstem Kethüdâsı Mehmed Bey Camii (Tırhala’da),

Mesih Mehmed Paşa Camii (Yenibahçe’de).

Medreseler

Sultan Süleyman Medresesi (Mekke’de),

Süleymaniye Medreseleri (İstanbul’da),

Yavuz Sultan Selim Medresesi (Halıcılar Köşkünde),

Sultan Selim Medresesi (Edirne’de),

Sultan Süleyman Medresesi (Çorlu’da),

Şehzade Sultan Mehmed Medresesi (İstanbul’da),

Haseki Sultan Medresesi (Avratpazarı’nda),

Valide Sultan Medresesi (Üsküdar’da),

Kahriye Medresesi (Sultan Selim yakınında),

Mihrimah Sultan Medresesi (Üsküdar’da),

Mihrimah Sultan Medresesi (Edirnekapı’da),

Mehmed Paşa Medresesi (Kadırga’da),

Mehmed Paşa Medresesi (Eyüp’te),

Osman Şah Validesi Medresesi (Aksaray yakınında),

Rüstem Paşa Medresesi (İstanbul’da),

Ali Paşa Medresesi (İstanbul’da),

Ahmed Paşa Medresesi (Topkapı’da),

Sofu Mehmed Paşa Medresesi (İstanbul’da),

İbrahim Paşa Medresesi (İstanbul’da),

Sinan Paşa Medresesi (Beşiktaş’ta),

İskender Paşa Medresesi (Kanlıca’da),

Kasım Paşa Medresesi,

Ali Paşa Medresesi (Babaeski’de),

Mısırlı Mustafa Paşa Medresesi (Gebze’de),

Ahmed Paşa Medresesi (İzmit’te),

İbrahim Paşa Medresesi (Îsâ Kapısı’nda),

Şemsi Ahmed Paşa Medresesi (Üsküdar’da),

Kapı Ağası Mahmûd Ağa Medresesi (Ahırkapı’da),

Kapıağası Cafer Ağa Medresesi (Soğukkuyu’da),

Ahmed Ağa Medresesi (Çapa’da),

Hamid Efendi Medresesi (Fil Yokuşu’nda),

Mâlûl Emir Efendi Medresesi (Kara Gümrük’te),

Ümm-i Veled Medresesi (Kara Gümrük’te),

Üçbaş Medresesi (Kara Gümrük’te),

Kazasker Perviz Efendi Medresesi (Fatih’te),

Hâcegizâde Medresesi (Fatih’te),

Ağazâde Medresesi (İstanbul’da),

Yahya Efendi Medresesi (Beşiktaş’ta),

Defterdar Abdüsselâm Bey Medresesi (Küçükçekmece’de),

Tûtî Kadı Medresesi (Fatih’te),

Hakîm Mehmed Çelebi Medresesi (Küçükkaraman’da),

Hüseyin Çelebi Medresesi (Çarşamba’da),

Şahkulu Medresesi (İstanbul’da),

Emin Sinan Efendi Medresesi (Küçükpazar’da),

Yunus Bey Medresesi (Draman’da),

Karcı Süleyman Bey Medresesi,

Hacce Hatun Medresesi (Üsküdür’da),

Defterdar Şerifezâde Medresesi (Kâdıçeşmesi’nde),

Kadı Hakîm Çelebi Medresesi (Küçükkaraman’da),

Kirmasti Medresesi,

Sekban Ali Bey Medresesi (Karagümrük’te),

Nişancı Mehmed Bey Medresesi (Altımermer’de),

Kethüdâ Hüseyin Çelebi Medresesi (SultanSelim’de),

Gülfem Hâtun Medresesi (Üsküdar’da),

Hüsrev Kethüdâ Medresesi (Ankara’da),

Mehmed Ağa Medresesi (Çatalçeşme’de).

Külliyeler

Haseki Külliyesi

Sokollu Mehmed Paşa Külliyesi

Darülkurralar

Sultan Süleyman Han Darülkurrası (İstanbul’da),

Valide Sultan Darülkurrası (Üsküdar’da),

Hüsrev Kethüdâ Darülkurrası (İstanbul’da),

Mehmed Paşa Darülkurrası (Eyüp’te),

Müftü Sa’di Çelebi Darülkurrası (Küçükkaraman’da),

Sokullu Mehmed Paşa Darülkurrası (Eyüp’te),

Kâdızâde Efendi Darülkurrası (Fâtih’te).

Türbeler

Yahya Efendi Türbesi (Beşiktaş’ta),

Barbaros Hayreddin Paşa Türbesi (Beşiktaş’ta),

Arap Ahmed Paşa Türbesi (Fındıklı’da),

Sultan Süleyman Türbesi (Süleymaniye’de),

Şehzade Sultan Mehmed Türbesi (Şehzadebaşı’nda),

Sultan Selim Türbesi (Ayasofya civârında),

Hüsrev Paşa Türbesi (Yenibahçe’de),

Şehzadeler Türbesi (Ayasofya’da),

Vezir-i Âzam Rüstem Paşa Türbesi (Şehzade Türbesi yakınında),

Ahmed Paşa Türbesi (Eyüp’te),

Mehmed Paşa Türbesi (Topkapı’da),

Çocukları için inşa ettiği türbe,

Siyavuş Paşa Türbesi (Eyüp’te),

Siyavuş Paşa’nın çocukları için yapılan türbe (Eyüp’te),

Zâl Mahmûd Paşa Türbesi (Eyüp’te),

Şemsi Ahmed Paşa Türbesi (Üsküdar’da),

Kılıç Ali Paşa Türbesi (Tophane’de),

Pertev Paşa Türbesi (Eyüp’te),

Şâh-ı Hûban Türbesi (Üsküdar’da),

Haseki Hürrem Sultan Türbesi (Süleymaniye’de).

İmaretler

Sultan Süleyman İmareti (Süleymaniye’de),

Haseki Sultan İmareti (Mekke’de),

Haseki Sultan İmareti (Medîne’de),

Mustafa Paşa Köprüsü başında bir imaret (Edirne’de),

Sultan Selim İmareti (Karapınar’da),

Sultan Süleyman İmareti (Şam’da),

Şehzade Sultan Mehmed İmareti (İstanbul’da),

Sultan Süleyman İmareti (Çorlu’da),

Valide Sultan İmareti (Üsküdar’da),

Mihrimah Sultan İmareti (Üsküdar’da),

Sultan Murad İmareti (Manisa’da),

Rüstem Paşa İmareti (Rodoscuk’ta),

Rüstem Paşa İmareti (Sapanca’da),

Mehmed Paşa İmareti (Burgaz’da),

Mehmed Paşa İmareti (Hafsa’da),

Mustafa Paşa İmareti (Gebze’de),

Mehmed Paşa İmareti (Bosna’da).

Darüşşifalar

Eymân Darüşşifası (Süleymaniye’de),

Haseki Sultan Darüşşifası (Haseki’de),

Valide Sultan Darüşşifası (Üsküdar’da)

Su Yolları Kemerleri

Bend Kemeri (Kâğıthane’de),

Uzun Kemer (Kemerburgaz’da),

Mağlova Kemeri (Kemerburgaz’da),

Gözlüce Kemer (Cebeciköy’de),

Müderris köyü yakınındaki kemer (Kemerburgaz’da),

Kırık Kemer (Kemerburgaz’da).

Köprüler

Büyükçekmece Köprüsü,

Silivri Köprüsü,

Mustafa Paşa Köprüsü (Meriç üzerinde),

Sokullu Mehmed Paşa Köprüsü (Tekirdağ’da),

Odabaşı Köprüsü (Halkalıpınar’da),

Kapıağası Köprüsü (Haramidere’de),

Mehmed Paşa Köprüsü (Sinanlı’da),

Vezir-i Âzam Mehmed Paşa (Mostar) Köprüsü (Bosna’da, Vişigrad Kasabası’nda).

Drina Köprüsü

Kanuni Sultan Süleyman Köprüsü


Kervansaraylar

Kervansaray (Sultan Süleyman İmareti yakınında),

Kervansaray (Büyükçekmece’de),

Rüstem Paşa Kervansarayı (Rodosçuk’ta),

Kebeciler Kervansarayı (Bitpazarı’nda),

Rüstem Paşa Kervansarayı (Galata’da),

Ali Paşa Kervansarayı (Bursa’da),

Ali Paşa Kervansarayı (Bitpazarı’nda),

Pertev Paşa Kervansarayı (Vefâ’da),

Mustafa Paşa Kervansarayı (Ilgın’da),

Rüstem Paşa Kervansarayı (Sapanca’da),

Rüstem Paşa Kervansarayı (Samanlı’da),

Rüstem Paşa Kervansarayı (Karışdıran’da),

Rüstem Paşa Kervansarayı (Akbıyık’ta),

Rüstem Paşa Kervansarayı (Karaman Ereğlisi’nde),

Hüsrev Kethüdâ Kervansarayı (İpsala’da)

Mehmed Paşa Kervansarayı (Hafsa’da),

Mehmed Paşa Kervansarayı (Burgaz’da),

Rüstem Paşa Kervansarayı (Edirne’de),

Ali Paşa Çarşısı ve Kervansarayı (Edirne’de),

İbrâhim Paşa Kervansarayı (İstanbul’da).

Saraylar

Saray-ı Atîk tamiri (Beyazıt’ta),

Saray-ı Cedîd-i Hümâyûn tamiri (Topkapı’da),

Üsküdar Sarayı’nın tamiri (Üsküdar’da),

Galatasarayın eski yerine yeniden inşası (Galatasaray’da),

Atmeydanı Sarayı’nın yeniden inşası (Atmeydanı’nda),

İbrahim Paşa Sarayı (Atmeydanı’nda),

Yenikapı Sarayı’nın yeniden inşası (Silivrikapı’da),

Kandilli Sarayı’nın yeniden inşası (Kandilli’de),

Fenerbahçe Sarayı’nın yeniden inşası (Fenerbahçe’de),

İskender Çelebi Bahçesi Sarayı’nın yeniden inşası (İstanbul şehir dışında),

Halkalı Pınar Sarayı’nın yeniden inşası (Halkalı’da),

Rüstem Paşa Sarayı (Kadırga’da),

Mehmed Paşa Sarayı (Kadırga’da),

Mehmed Paşa Sarayı (Ayasofya yakınında),

Mehmed Paşa Sarayı (Üsküdar’da),

Rüstem Paşa Sarayı (Üsküdür’da),

Siyavuş Paşa Sarayı (İstanbul’da),

Siyavuş Paşa Sarayı (Üsküdar’da),

Siyavuş Paşa Sarayı (Üsküdar’da),

Ali Paşa Sarayı (İstanbul’da),

Ahmed Paşa Sarayı (Atmeydanı’nda),

Ferhad Paşa Sarayı (Beyazıt civârında),

Pertev Paşa Sarayı (Vefa Meydanında),

Sinân Paşa Sarayı (Atmeydanı’nda),

Sofu Mehmed Paşa Sarayı (Hocapaşa’da),

Mahmud Ağa Sarayı (Yenibahçe’de),

Mehmed Paşa Sarayı (Halkalı yakınında Yergöğ’de),

Şâh-ı Hûbân Kadın Sarayı (Kasımpaşa Çeşmesi yakınında),

Pertev Paşa Sarayı (Şehrin dışında),

Ahmed Paşa Sarayı (Şehrin dışında),

Ahmed Paşa Sarayı (Taşra Çiftlik’te),

Ahmed Paşa Sarayı (Eyüp’te),

Ali Paşa Sarayı (Eyüp’te),

Mehmed Paşa Sarayı (Şehrin dışında, Rüstem Çelebi Çiftliğinde),

Mehmed Paşa Sarayı (Bosna’da),

Rüstem Paşa Sarayı (İskender Çelebi Çiftliğinde).


Mahzenler

Buğday Mahzeni (Galata Köşesinde),

Zift Mahzeni (Tersâne-i Âmirede),

Anbar (Sarayda),

Anbar (Has Bahçe Yalısında),

Mutbak ve kiler (Sarayda),

Mahzen (Unkapanı’nda),

İki adet anbar (Cebehâne yakınında),

Kurşunlu Mahzen (Tophane’de).

Hamamlar

Sultan Süleyman Hamamı (İstanbul’da),

Sultan Süleyman Hamamı (Kefe’de),

Üç Kapılı Hamam (Topkapısarayında),

Üç Kapılı Hamam (Üsküdar Sarayında),

Haseki Sultan Hamamı (Ayasofya yakınında),

Haseki Sultan Hamamı (Bahçekapı’da),

Haseki Sultan Hamamı (Yahudiler içinde),

Valide Sultan Hamamı (Üsküdar’da),

Valide Sultan Hamamı (Karapınar’da),

Valide Sultan Hamamı (Cibali Kapısında),

Mihrimah Sultan Hamamı (Edirnekapı’da),

Lütfi Paşa Hamamı (Yenibahçe’de),

Mehmed Paşa Hamamı (Galata’da),

Mehmed Paşa Hamamı (Edine’de),

Kocamustafapaşa Hamamı (Yenibahçe’de),

İbrahim Paşa Hamamı (Silivrikapı’da),

Kapıağası Yâkub Ağa Hamamı (Sulumanastır’da),

Sinan Paşa Hamamı (Beşiktaş’ta),

Molla Çelebi Hamamı (Fındıklı’da),

Kaptan Ali Paşa Hamamı (Tophâne’de),

Kaptan Ali Paşa Hamamı (Fenerkapı’da),

Müfti Ebüssü’ûd Efendi Hamamı (Macuncu Çarşısında),

Mîrmirân Kasımpaşa Hamamı (Hafsa’da),

Merkez Efendi Hamamı (Yenikapı dışında),

Nişancı Paşa Hamamı (Eyüp’te),

Hüsrev Kethüdâ Hamamı (Ortaköy’de),

Hüsrev Kethüdâ Hamamı (İzmit’te),

Hamam (Çatalca’da),

Rüstem Paşa Hamamı (Sapanca’da),

Hüseyin Bey Hamamı (Kayseri’de),

Sarı Kürz Hamamı (İstanbul’da),

Hayreddin Paşa Hamamı (Zeyrek’te),

Hayreddin Paşa Hamamı (Karagümrük’te),

Yakub Ağa Hamamı (Tophâne’de),

Haydar Paşa Hamamı (Zeyrek’te),

İskender Paşa Hamamı,

Odabaşı Behruzağa Hamamı (Şehremini’de),

Kethüdâ Kadın Hamamı (Akbaba’da),

Beykoz Hamamı,

Emir Buhârî Hamamı (Edirnekapı dışında),

Hamam (Eyüp’te),

Dere Hamamı (Eyüp’te),

Sâlih Paşazâde Hamamı (Yeniköy’de),

Sultan Süleyman Hamamı (Mekke’de),

HayreddinPaşa Hamamı (Tophane’de),

Hayreddin Paşa Hamamı (Kemeraltı’nda),

Rüstem Paşa Hamamı (Cibali’de),

Valide Sultan Hamamı (Üsküdar’da)

Koca Mimâr Sinân Ağa, Mimar Sinan, pronounced  (c. 1489/1490 – July 17, 1588 was the chief Ottoman architect and civil engineer for sultans Suleiman the Magnificent, Selim II, and Murad III. He was responsible for the construction of more than three hundred major structures and other more modest projects, such as his Islamic primary schools (sibyan mektebs). His apprentices would later design the Sultan Ahmed Mosque in Istanbul and help design the Taj Mahal in the Mughal Empire.
The son of a stonemason, he received a technical education and became a military engineer. He rose rapidly through the ranks to become first an officer and finally a Janissary commander, with the honorific title of ağa. He refined his architectural and engineering skills while on campaign with the Janissaries, becoming expert at constructing fortifications of all kinds, as well as military infrastructure projects, such as roads, bridges and aqueducts. At about the age of fifty, he was appointed as chief royal architect, applying the technical skills he had acquired in the army to the “creation of fine religious buildings” and civic structures of all kinds. He remained in post for almost fifty years.
His masterpiece is the Selimiye Mosque in Edirne, although his most famous work is the Suleiman Mosque in Istanbul.

Early years

According to contemporary biographer, Mustafa Sâi Çelebi, Sinan was born in 1489 in a small town called Ağırnas near the city of Kayseri in Anatolia.
Sinan grew up helping his father in his work, and by the time that he was conscripted would have had a good grounding in the practicalities of building work. There are three brief records in the library of the Topkapı Palace, dictated by Sinan to his friend Mustafa Sâi Çelebi. (Anonymous Text; Architectural Masterpieces; Book of Architecture). In these manuscripts, Sinan divulges some details of his youth and military career. His father is mentioned as “Abdülmennan.

Work

His training as an army engineer gave Sinan an empirical approach to architecture rather than a theoretical one. But the same can be said of the great Western Renaissance architects, such as Brunelleschi and Michelangelo.
Various sources state that Sinan was the architect of around 360 structures which included 84 mosques, 51 small mosques (“mescit”), 57 schools of theology (“medrese”) 7 schools for Koran reciters (“darülkurra”), 22 mausoleums (“türbe“), 17 Alm Houses (“imaret”), 3 hospitals (“darüşşifa”), 7 aqueducts and arches, 48 inns (“caravansary”), 35 palaces and mansions, 8 vaults and 46 baths. Sinan held the position of chief architect of the palace, which meant being the overseer of all construction work of the Ottoman Empire, for nearly 50 years, working with a large team of assistants consisting of architects and master builders.

Constructions

During his tenure during 50 years of the post of imperial architect, Sinan is said to have constructed or supervised 476 buildings (196 of which still survive), according to the official list of his works, the Tazkirat-al-Abniya. He couldn’t possibly have designed them all, but he relied on the skills of his office. He took credit and the responsibility for their work. For, as a janissary, and thus a slave of the sultan, his primary responsibility was to the sultan. In his spare time, he also designed buildings for the chief officials. He delegated to his assistants the construction of less important buildings in the provinces.
 84 large mosques (camii),
 57 colleges,
 52 smaller mosques (mescit),
 48 bath-houses (hamam).
 35 palaces (saray),
 22 mausoleums (türbe),
 20 caravanserai (kervansaray; han),
 17 public kitchens (imaret),
 8 bridges,
 6 store houses or granaries
 7 Koranic schools (medrese),
 7 aqueducts,
 3 hospitals (darüşşifa)
Some of his works:

 Azapkapi Sokullu Mosque in Istanbul
 Caferağa Medresseh
 Selimiye Mosque in Edirne
 Süleymaniye Complex
 Kılıç Ali Pasha Complex
 Molla Çelebi Mosque
 Haseki Baths
 Piyale Pasha Mosque
 Şehzade Mosque
 Mihrimah Sultan Mosque in Edirnekapı
 Mehmed Pasha Sokolović Bridge in Visegrad
 Nisanci Mehmed Pasha Mosque
 Rüstem Pasha Mosque
 Zal Mahmud Pasha Mosque
 Kadirga Sokullu Mosque
 Koursoum Mosque or Osman Shah Mosque in Trikala
 Al-Takiya Al-Suleimaniya in Damascus
 Yavuz Sultan Selim Madras
 Mimar Sinan Bridge in Büyükçekmece
 Church of the Assumption in Uzundzhovo
 Tekkiye Mosque
 Khusruwiyah Mosque
 Oratory at the Western Walledit
المعمار سنان
خواجه مِعمار سِنان آغا (1489-1588 م)[1] كان أشهر معماري عثماني. عاش في القرن العاشر الهجري في أوج العصر الذهبي للعمارة العثمانية وكان رئيس المعماريين وأشهرهم خلال حكم السلاطين الأربعة: سليم الأول وسليمان الأول وسليم الثاني ومراد الثالث.
يقول هـ.كلوك العالم الألماني وأستاذ تاريخ العمارة في جامعة فيينا: إن سنان يتفوق فنيا علي مايكل أنجلو صاحب أكبر اسم فني في الحضارةالأوروبية.
ولد في قرية آغيرناص التابعة لولاية قيصرية في الأناضول سنة 1490 م في عهد السلطان بايزيد الثاني بن محمد الفاتح. كان مسيحيا من اصل ارمني أو يوناني ثم أسلم وعمره ثلاث وعشرون سنة، وانضم للجيش الانكشاري عندما كان السلطان سليم الأول يستعد لشن حملة تأديبية على الشاه إسماعيل الصفوي. التحق بمدرسة عسكرية ابتدائية تعلم فيها القراءة والكتابة والفنون التطبيقية وتخصص في النجارة.
في فترة مكوثه في الجيش اطلع على الكثير من الآثار البيزنطية والسلجوقية في إستانبول والأناضول كما شاهد مدينة تبريز وآثارها المعمارية الإيرانية وشاهد الطرز المعمارية العربية في حلب ووشاهد فنون العمارة في دمشق الطرز المعمارية في القاهرة من الايوبية والمملوكية.
في عام 1534 م وعند اشتراكه في حملة على إيران بقيادة لطفي باشا الصدر الأعظم صدر له أمر ببناء سفن للنقل العسكري فأدى العمل بنجاح. وعند عودته إلى إستانبول توفي كبير المعماريين الرسميين في الدولة العثمانية «عجم علي» فاقترح الصدر الأعظم تعيينه كبير معماريي الخاصة السلطانية وقد كان.
في العام 1982م واعترافاً بمنجزاته تم تغيير اسم أكاديمية الفنون في إسطنبول إلى جامعة المعمار سنان في الذكرى المئويّة لتأسيسها.
[عدل]أعظم أعماله
 جامع شهزاد محمد وكليته بين عامى (1548/1544م)،
 جامع السليمانية في إستانبول عام (1557م)،
 جامع السليمية بأدرنة بين عامى (1568م/1574م).
 جامع التكية السليمانية في دمشق (1554/1555م)،
 وضع تصميم جامع الملكة صفيه في (القاهرة) (1019هـ/1610م)
ومن أشهر تلاميذه المعمار يوسف الذي استدعاه بابور شاه إلى الهند ليبنى أعمالاً عظيمة في مدن الهند مثل دلهي.
[عدل]مراجع
1. ^ سِنان موسوعة المورد، منير البعلبكي، 1991
 العثمانيون في التاريخ والحضارة محمد حرب
 موسوعة الحضارة من إسلام أون لاين.نت
[أخف]
ع • ن • ت
أشهر المعماريين
سنان آغا  •  أدولف لوس  •  إريك مندلسون  •  ألبرت كان  •  ألدو روسي  •  ألفار آلتو  •  ألفارو سيزا  •  أنطونيو غاودي  •  كارلو سكاربا  •  فرانك لويد رايت  •  فرانك غيري  •  فوميهيكو ماكي  •  غوتفريت بوم  •  هنري ريتشاردسون  • تشارلز إيمس  •  كريستوفر ورن  •  إيومينغ بي  •  جيمس ستيرلنغ  •  كنزو تانغه  •  كيفن روشي  •  لو كوربوزييه  •  لويس سوليفان  •  سنتياغو كالاترافا  •  لويس كان  •  مس فان دي رو  •  لويس براغان  •  مارسيل بروير  •  ماريو بوتا  • ميشايل غرافيس  •  أوسكار نيماير  •  باولو سوليري  •  رينزو بيانو  •  بيرنارد تشومي  •  بيتر أيزنمان  •  ريتشارد ماير  •  روبرت فينتوري  •  تاداو أندو  •  غونتر بينش  •  غيريت ريتفيلد  •  فريدنسرايش هوندرتفاسر  •  فيليب جونسون  • فلاديمير تاتلين  •  برونو تاوت  •  حسن فتحي  •  محمد كمال إسماعيل  •  بوريس يوفان  •  ألكسندر فزنين  •  نيكولاي لادوفيسكي  •  راسم بدران  •  جعفر طوقان  •  زها حديد  •  رفعت الجادرجي  •  أبو بكر خيرت  •  محمد صالح مكية  • وليد أحمد السيد  • علي رأفت  • نعوم شبيب  • رمسيس ويصا واصف •  حسن فتحي  • علي لبيب جبر •  أنطوان سليم نحاس
هذه بذرة مقالة عن حياة مهندس معماري تحتاج للنمو والتحسين، فساهم في إثرائها بالمشاركة في تحريرها.
تصنيفات:
• مواليد 1489
• وفيات 15

Mimar Sinan Kimdir?